برای نیمه دوم سال جاری میلادی پیشبینی شد
تلاش فولاد سازان دنيا برای خروج از بـحران
مجيد رفيعي*
شش ماه دوم سال 2009 در حالي آغاز ميشود كه آمار و ارقام جهاني توليد فولاد در نيمه نخست نشان ميدهد كه بعضي سياستهاي اتخاذ شده در اين مدت با وجود پايين بودن سطح قيمتهاي فروش تاثيرگذار بوده و روند توليد نسبت به ماههاي قبل با شيب آرامي افزايشي شده است؛ اما با وجود ابعاد پنهان بحران، توجه موشكافانهتري را ميطلبد و تلاش فعالان اين بخش، حل ركود تا آخر سال 2009 است.
از اواسط سال 2008 ميلادي مهمترين نگراني جهاني به ويژه دركشورهاي در حال توسعه، كاهش رشد اقتصاد جهاني است. در چنين وضعيتي نقش دولتها با سياستهاي كاهش نرخ بهره بانكي و تزريق اعتبارات به اقتصاد آغاز و به دنبال آن سياستهاي تجاري، حمايتي به شكل تعرفه و تشويق صادرات جهت صنايع زير بنايي برنامهريزي و به اجرا درآمد و كمكم تمركز دولتها بر سياستهاي تعديلي با انديشهاي نو در برنامهها معطوف گشت و به بحران به عنوان عامل دگرگوني و تغيير اصلاح ساختار يا به عبارت ديگر به يك فرصت و عامل محرك اقتصاد و گرفتن گوي رقابت از دست رقبا نگاه كردند و درصدد ايجاد توانمندسازيها در اقتصاد خود جهت بهرهگيري ازاين ركود برآمدند.
دولت چين جهت جلوگيري از اثرات بحران جهاني بر صنعت اين كشور در اواسط 2008، به تثبيت نرخ ارز، مشوقهاي صادراتي، سياستهاي تعرفهاي بويژه در صنايع مادر اقدام کرد و در اوايل سال 2009 تعديل ساختار صنعت فولاد را به شكل ادغامها، تقويت تقاضاي داخلي، مشوقها و تخفيفات صادراتي جهت افزايش توان توليد در برنامههاي كوتاه مدت خود گنجاند. در اواخر سال 2008 اين دولت مقادير زيادي سرمايه گذاري در مقياس بزرگ انجام داد تا تقاضاي فولاد را در داخل كشور فعال نگه دارد. بدون اين كمكها صنعت فولاد چين نميتوانست قدرت خود را حفظ کند.
ماحصل اين اقدامات بر اساس آخرين آمار انجمن جهاني آهن و فولاد در شش ماه اول سال 2009 ميزان 266ميليون تن فولاد خام (با سهم 48 درصدي از كل فولاد جهان) رشد مثبت 38/1 درصدي را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرد و اين در حالي است كه اكثر كشورهاي جهان سياست توليد در حداقل ظرفيت را جهت جلوگيري از آسيبهاي بحران به مصلحت انتخاب كردند. طي اين دوره كشورهاي اروپايي كاهش 7/43 درصدي و آسيايي رشد منفي 6/ 7 درصدي را به خود اختصاص داده و بالاخره توليد شش ماهه فولاد خام جهان قريب به 548 ميليون تن بوده كه كاهش 3/21 درصدي را نسبت به مدت مشابه رقم زد. ايران در اين شش ماهه 647/5 ميليون تن (بارشد مثبت 12 درصدي) به رتبه شانزده رسيد؛ ولي توليد در ماههاي اخير اندكي روند نزولي را نشان ميدهد و پيشبينيها در شش ماه دوم رشد با شتاب بيشتري را نويد ميدهد.
آسيبپذيري صنعت فولاد در شرايط حساس حاضر، به خاطر حاشيه سود پايين و سياستهاي دامپينگ واردكنندگان فولاد از همسايههاي شمالي است كه لازم است انديشههاي نو و كوتاه مدت توسط سياستگذاران به موقع برنامهريزي و اجرا شود و در غير اين صورت موجب عدم توازن در بازار و خلل در توسعه پايدار ميشود.
*كارشناس ارشد تحقيق و توسعه ذوب آهن اصفهان
دنیای اقتصاد
