آهن آلات پایتخت

مدیرعامل شرکت نورد و قطعات فولادی ایران در گفت‌وگو با دنیای‌اقتصاد:
بازار فولاد نيازمند سياست‌هاي بلند مدت است

منيژه حياتي- طی سال گذشته و همراه با مطرح شدن طرح هدفمندسازی یارانه‌ها در بخش فولاد، مباحث زیادی مطرح شد و انجمن فولاد نیز طی همایشی اثرات این رویداد را در صنعت فولاد مورد بحث و بررسی قرار داد؛ اما ...

کارشناسان ضمن برشمردن نیازهای حمایتی صنایع فولادی در جریان قانون هدفمندسازی یارانه‌ها، ارائه سیاست‌هاي بلند مدت از سوی دولت را با اهمیت خوانده و پیشنهاد ارائه تسهیلات بانکی به واحدها جهت تغییر تکنولوژی را مطرح کرده‌اند.
در همين راستا رضا شهرستانی مديرعامل شركت نورد و قطعات فولادي ضمن برشمردن این پیشنهادات، به بررسی راهکارهای موثرتر در کاهش مصرف انرژی واحدهای تولیدی، خانگی و ادارات پرداخت.
وي در این خصوص معتقد است، در اجرای این قانون در بخش تولید باید تسهیلاتی ارزان برای واحدهای تولیدی در نظر گرفته شده و به آنها چند سال فرصت داده شود تا خود را برای تغییر تکنولوژی و کاهش مصرف آماده کنند.

وی خاطرنشان ساخت: برای مثال دولت مي‌تواند مشوق‌هايي را در نظر گرفته و اعلام کند اگر واحدی بتواند به این مرحله برسد، اعتبار مذکور را با 3 درصد سود در اختیارش مي‌گذارد و اگر طی این مدت نتوانست به جایگاه مورد نظر برسد، جریمه شده و یا اینکه نهایتا واحدهایی که نمی‌توانند به این روش ادامه بدهند، فعالیت خود را متوقف کنند.شهرستاني معتقد است در این صورت حداقل تکلیف کارخانه‌ها مشخص شده و دولت و صاحبان مشاغل و واحدها مي‌توانند به یک نتیجه مشخص رسیده و از این سردرگمی خارج شوند.

واحدهاي خصوصي براي رقابت با رقباي خارجي آماده شوند
مديرعامل شركت نورد و قطعات فولادي ايران گفت: برای اینکه یک کارخانه دار بتواند طی دوره‌ای که فرصت دارد به راحتی و بدون دغدغه به تغییر تکنولوژی و آموزش نیروهای خود بپردازد، مي‌توان با اهرم تعرفه از وی و مجموعه‌اش حمایت کرد تا این واحد خود را برای رقابت با بازارهای جهانی آماده کند.
شهرستانی با بیان اینکه در حوزه فولادسازی متاسفانه با مشکل سیستم مدیریت زمان روبه‌رو هستیم و طی این سال‌ها نتوانستیم از فرصت‌ها به نحو احسن استفاده کنیم، گفت: مدیران واحدهای تولیدی انتظار دارند که همه امکانات را از ابتدا به صورت آماده داشته باشند؛ اما واقعیت این است که به جای ارائه آب، برق و گاز یارانه‌ای، واحدهای تولیدی به سیاست‌های دراز مدت احتیاج دارند. به بیانی دیگر تولیدکننده‌ها این درخواست را دارند که دولت یک برنامه 5 ساله را ارائه دهد تا بدانند دقیقا چطور برنامه‌ریزی کرده و اینکه بدانند در 5 سال آینده در چه مکانی ایستاده‌اند.

فشارهاي مصنوعي بر بازار فولاد منطقي نيست
وی همچنین در خصوص شرایط حال حاضر بازار فولاد و تاثیر نظارت مستقیم بر قیمت‌ها مي‌گوید: بازار باید بر مبنای عرضه و تقاضا شکل بگیرد. خریدار و فروشنده باید خودشان یکدیگر را پیدا کنند و نباید برای قیمت‌ها تصمیم‌گیری کرد. اگر اجازه بدهیم بازار خود را پیدا کند، مي‌توان با افزایش تولید به راحتی قیمت‌ها را برای مصرف‌کننده کاهش داد.

وی در ادامه اظهار داشت: برخی کالاها جنبه بین‌المللی دارند و نوسان قیمت‌هاي آنها در بازارهای جهانی هماهنگ است همانند طلا؛ اما برخی دیگر به دلیل عواملی همچون متفاوت بودن فصل تولید و مصرف با قیمت‌هاي متفاوتی در بازارهای جهانی روبه‌رو مي‌شوند. در این میان فولاد را مي‌توان جزو گروه اول محسوب کرد و اگر قرار باشد نرخ‌هاي بازار ایران اختلاف قیمتی با بازار جهانی داشته باشد، تنها در بخش حمل‌ونقل و هزینه‌هاي گمرک است، از این‌رو فشارهای مصنوعی بر بازار این کالا منطقی به نظر نمی‌رسد.

شهرستاني با اشاره به اینکه تنها نتیجه نظارت و فشار بر قیمت‌های بازار این است که باعث مي‌شود، نوسان نرخ‌ها شدیدتر شده و شرایط برای بازیگران آن از جمله خریداران و فروشندگان سخت‌تر شود، افزود: نوسانات زیاد بازار ریسک سرمایه‌گذاری و فعالیت در آن را افزایش داده و شرایط را سخت‌تر مي‌کند. برای مثال در برخی مواقع صحبت از این مي‌شود که قیمت‌ها در بازار بالا است؛ اما آیا این بالا بودن نرخ‌ها بر اساس نرخ‌هاي جهانی ارزیابی شده یا خیر. به بیانی دیگر قیمت‌ها تنها نباید از نرخ‌هاي جهانی بالاتر باشد و هر قیمتی را نمی توان گران توصیف کرد و اگر هم نرخ‌ها حقیقتا بالاتر تعیین شده باشد مي‌توان با ابزار تعرفه و به سرعت نسبت به متعادل کردن بازار اقدام کرد. اگر تولیدکننده بتواند با نرخ‌هاي جهانی و بر اساس عرضه و تقاضا نرخ محصولات خود را تعیین کند، مي‌تواند در بخش تولید فعالیت بیشتری کرده و با بالا بردن میزان تولید به جای اینکه جزو واردکننده‌های بزرگ دنیا باشیم، در آینده مي‌توانیم به صادرکننده بزرگی در بخش محصولات فولادی تبدیل شویم.
وی یاد آور شد: از این‌رو از دولت مي‌خواهیم به جای ارائه منابع ارزان قیمت به واحدهای تولیدی و یا به جای اینکه نرخ‌ها را کنترل کند، برنامه‌ها و سیاست‌هاي بلند مدتی را تهیه کند تا سرمایه‌گذاران بر اساس آن اقدام کرده و ریسک را کاهش دهند. برای مثال اگر یک تولیدکننده بداند که سیاست‌هاي بلندمدت و اهداف دولت چیست، بر اساسا آن اقدام به نصب دستگاه‌های جدید و توسعه فعالیت‌هاي خود مي‌کند.

وی در خصوص پیش‌بینی خود از آینده بازار فولاد گفت: با توجه به اینکه عموما در این فصل مصرف در بازارهای جهانی کاهش پیدا مي‌کند، احتمال دارد از سپتامبر (شهریور) به بعد شرایط تقاضا بهبود پیدا کرده و بازار رونق بگیرد.

شهرستاني یاد آور شد: اما باید پذیرفت که با توجه به اینکه کشور در حال توسعه هستیم، در حال حاضر شرایط بازارها و تولید در کشورمان نشان مي‌دهد که در روند رو به رشد خود نزول داشته‌ایم؛ اما من معتقدم با توجه به منابع فراوان و ارزانی که در اختیار داریم از جمله در بخش سنگ‌آهن و نیروی انسانی مي‌توانیم به تولیدکننده و صادرکنندگان قدری در بخش فولاد تبدیل شویم که البته رسیدن به این مرحله مستلزم استفاده بهینه از آنها و حمایت دولت است.

راهکارهایی برای کاهش مصرف انرژی در بخش‌هاي اداری و منازل
شهرستانی در ادامه در خصوص مصرف انرژی در بخش خانگی گفت : همان‌طور که در آمارها اشاره شده در حدود 70 درصد مصرف انرژی در ایران در بخش خانگی است که این مصرف نسبت به کشورهای دیگر که شرایط آب و هوایی یکسانی با کشورمان دارند، 3 تا 5/3 برابر است. علت این شرایط این است که مواد و مصالحی که در ساختمان‌ها به کار می‌رود نه از لحاظ طول عمر و نه از جنبه عایق‌بندی مفید است، این درحالی است که هزینه و قیمت مصالح در بازار ایران 5/2 برابر قیمت‌هاي جهانی است.
وی معتقد است برای بهبود شرایط مذکور مي‌توان در 3 قسمت اقدامات مناسب را انجام داد. بخش اول در سیستم‌هاي گرمازا است؛ چرا که در ایران دریافت انرژی از دستگاه‌های گرمایشی بین 30 تا 35 درصد است، در حالی‌که این رقم در اروپا بین 90 تا 96 درصد است. از این رو بهتر است در کشور ما نیز تمهیداتی اندیشیده شود تا به جای استفاده از دستگاه‌های گرمازای نامرغوب از امکانات بهتری استفاده شود.
به اعتقاد وي بخش دیگر کیفیت در و پنجره‌هايي است که در ساختمان‌ها به کار مي‌رود که نه‌تنها دو جداره نیستند، بلکه علاوه بر آن کیفیت مناسبی نیز ندارند؛ به همین دلیل مي‌توان به جای استفاده از در و پنجره‌هايي که مقدار زیادی از انرژی را هدر مي‌دهند، از در و پنجره‌هاي دو جداره که از به هدر رفتن انرژی جلوگیری مي‌کنند، استفاده کرد.

فقدان سيستم‌هاي هوشمند كنترل انرژي در ادارات
مديرعامل شركت نورد و قطعات فولادي ايران از فقدان سیستم‌هاي هوشمند که برای کنترل مصرف انرژی استفاده مي‌شود نیز به عنوان یکی از ایرادات یاد کرد و گفت: در بسیاری از کشورها از ترموستات‌های ساده ای در منازل و ادارات استفاده مي‌شود که مي‌توان به‌وسیله آنها و به صورت هوشمند در ساعات مختلف توان خاموش یا روشن شدن دستگاه‌هایی را که از انرژی استفاده مي‌کنند به راحتی تنظیم کرده یا حتی از راه دور کنترل کرد.

وی یادآور شد: در سال 1990 و پس از فروپاشی حکومت کمونیست نازی‌ها در آلمان، دولت این کشور با ساختمان‌های قدیمی و ویرانه‌ای روبه‌رو شد که برای بهبود شرایط عایق‌بندی و گرمایشی آن کسی حاضر به هزینه کردن نبود. از این رو دولت این کشور برای ترغیب کردن صاحبان ساختمان‌ها به بهبود موارد ذكر شده سیاستی را در پیش گرفت که نتیجه مثبتی نیز از آن به دست آمد. سیاست آلمانی‌ها این بود که دولت اعلام کرد سودی را که بنگاه‌های اقتصادی به صورت سالانه دریافت مي‌کند از شمول مالیات خارج مي‌کند به این شرط که دارندگان این واحدها، سیستم‌هاي مصرف انرژی و عایق‌ها را بهبود بخشیده و به مدت 10 سال نیز از فروش و واگذاری ساختمان‌های مذکور خودداری کرده و همچنان تحت تملک خود قرار دهند. این اقدام باعث شد تا دارندگان مشاغل نه تنها به بازسازی ساختمان‌ها اقدام کردند، بلکه تمامی سعی خود را برای نگهداری از این آنها که قرار بود به مدت 10 سال از آن استفاده کنند به کار بستند.

وی نتیجه‌گیری کرد: از این‌رو به نظر مي‌رسد در ایران نیز دولت مي‌تواند به جای اینکه به ازای هر فرد 20 هزار تومان بدهد از روش‌هايي نظیر این سیاست‌ها استفاده کند. طبق روش‌هاي اعلامی اگر طیف عام جامعه را در نظر بگیریم به ازای یک خانواده 5 نفره در ماه باید 100 هزار تومان و طی 5 سال باید 6 میلیون تومان یارانه پرداخت شود.

شهرستانی خاطرنشان کرد: باید قبول کرد که مردم طبیعتا این 20 هزار تومان‌ها را بدون اینکه انگیزه‌ای برایشان ایجاد شود برای تغییر دادن پایه و اساس ساختمان‌های خود به کار نمی‌برند، بلکه آن را برای پرداخت هزینه‌هاي جاری خود استفاده مي‌کنند یا اینکه نهایتا مجبور مي‌شوند مصرف انرژی را کاهش داده و حتی در شرایط نامناسبی در فصل سرما و گرما زندگی کنند؛ از این‌رو بهتر است به جای پرداخت این وجوه شرایطی را فراهم کرد که خانواده‌ها و شرکت‌ها بتوانند به طور اصولی استفاده بهینه‌ای را از انرژی داشته باشند. برای مثال اگر یک خانه 3 خوابه را در نظر بگیریم که در حدود 100 مترمربع مساحت آن است برای بهسازی در و پنجره‌هاي این خانه و استفاده از پیشرفته‌ترین عایق‌هاي مقاوم در حدود 2 هزار و 500 دلار هزینه مي‌شود که در و پنجره‌هاي عایق نیز 2500 دلاری مي‌شود.

شهرستاني يادآور شد: برای بهبود سیستم گرمایشی نیز به حدود 500 دلار نیاز است. علاوه بر آن هزینه نصب سیستم‌هاي هوشمند کنترل‌گر 500 دلار خواهد شد که مجموع این هزینه‌ها برابر با همان 6 میلیون یارانه‌ای است که دولت در طول 5 تا 6 سال به یک خانواده 5 نفره پرداخت خواهد کرد؛ حال آنکه دولت به جای اینکه به صورت مادام‌العمر این هزینه را داشته باشد مي‌تواند تنها با 2500 دلار زمینه را برای کاهش مصرف انرژی فراهم کند.

مدیرعامل شرکت نورد و قطعات فولادی ایران در پایان در خصوص نتایج این طرح‌ها در بخش اشتغالزایی گفت: اگر این اقدامات انجام شود در بخش اشتغالزایی به نتایج خوبی دست خواهیم یافت؛ چرا که طبق برآوردهای انجام شده، اگر این طرح‌ها اجرا شود در حدود 100 هزار شغل به طور مستقیم و 400 هزار شغل نیز به صورت غیرمستقیم ایجاد خواهد شد که با در نظر گرفتن اینکه برای نگهداری از این سیستم‌ها در طول زمان به خدمات جانبی احتیاج خواهد شد، می‌توان انتظار داشت که این مشاغل همچنان به حیات خود ادامه دهند.